Kısa cevap: Türkiye’de tam mükellef bir şirket, yurt dışı iştirakinden aldığı kâr payını iki ayrı istisna kapsamında değerlendirebilir. Klasik yol Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-b maddesindeki tam istisnadır; şartları ağırdır. 7491 sayılı Kanun ile gelen ikinci yol ise daha az şartla %50 istisna sağlar.
Tam istisna (KVK 5/1-b) için aranan şartlar
- İştirak edilen kurumun anonim veya limited şirket niteliğinde olması ve kanuni ile iş merkezinin Türkiye’de bulunmaması.
- İştirak edilen kurumun ödenmiş sermayesinin en az %10’una sahip olunması.
- Kazancın elde edildiği tarih itibarıyla iştirak payının kesintisiz en az bir yıl elde tutulmuş olması.
- Kâr payı dağıtımına kaynak olan kazançlar üzerinden ödenen vergiler dahil, iştirakin bulunduğu ülkede en az %15 toplam vergi yükü taşınması. İştirakin esas faaliyeti finansal kiralama, finansman, sigorta hizmetleri veya menkul kıymet yatırımı ise bu oran, Türkiye’deki kurumlar vergisi oranından az olamaz.
- Kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması.
Şartlar birlikte aranır. Örneğin kâr payı süresinde Türkiye’ye getirilmediyse, diğer şartlar sağlansa bile istisna uygulanmaz.
%50 istisna: daha az şart, yarı avantaj
7491 sayılı Kanun’la yapılan düzenleme, 1 Ocak 2023’ten itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere ikinci bir yol açtı. Buna göre kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki kurumlardan elde edilen kâr paylarının %50’si, yukarıdaki şartlar aranmaksızın istisnadır. Aranan iki şart vardır:
- Yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olunması.
- Kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi.
Yani düşük vergili bir ülkedeki iştirakten gelen kâr payı, %15 vergi yükü şartını sağlamadığı için tam istisnadan yararlanamasa bile, sermayenin yarısına sahipseniz ve parayı süresinde Türkiye’ye getirirseniz yarısı vergi dışı kalabilir.
Yurt dışı şube kazancı ayrı düzenlenir
Yurt dışında iştirak yerine şube açtıysanız, şube kazancı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-g maddesi kapsamında değerlendirilir. Burada da kazancın bulunduğu ülkede en az %15 oranında vergi yükü taşıması ve beyanname süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi aranır. İştirak ile şube arasındaki seçim yalnızca vergi değil, sorumluluk ve muhasebe düzeni açısından da farklı sonuçlar doğurur.
İstisna varsa vergi hiç çıkmaz mı?
Her zaman değil. Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen 32/C maddesiyle getirilen yurt içi asgari kurumlar vergisi, ödenecek kurumlar vergisinin indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacağını öngörür. Hangi istisnaların asgari vergi matrahından düşülebildiği ayrı bir değerlendirme konusudur; istisna hesabı yapılırken bu etki mutlaka birlikte hesaplanmalıdır.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Vergi yükü, nominal oran değil fiilen ödenen vergi üzerinden hesaplanır; iştirakin ülkesindeki istisnalar oranı aşağı çekebilir.
- Transfer tarihi kritiktir; banka dekontları ve tarihleri dosyada bulunmalıdır.
- Ödenen yurt dışı vergilerin, ilgili ülkenin yetkili makamlarınca onaylı belgelerle ispatı gerekir.
- Kâr payı dağıtılmıyorsa kontrol edilen yabancı kurum kuralının devreye girip girmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Yapınıza hangi yolun uygun olduğunu, hedef ülkenin oranlarıyla birlikte değerlendiriyoruz: vergi karşılaştırma tablosu ve ücretsiz ön görüşme.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı yerine geçmez. Oranlar, tutarlar ve istisna şartları mevzuat değişiklikleriyle güncellenir. Kendi yapınıza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Availability, application requirements and fees are assessed for the chosen country. Approvals from banks, payment providers, registries and other authorities depend on their own review.
Contact us ↗